Persoonlijke verzorging en de Wmo: welke hulp kunt u krijgen?

Wanneer dagelijkse handelingen moeilijker worden, kan ondersteuning thuis veel verschil maken. Denk aan hulp bij opstaan, aankleden, wassen of het organiseren van de dag. Vaak wordt zulke hulp omschreven als persoonlijke verzorging. Toch valt persoonlijke verzorging niet automatisch onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Welke regeling van toepassing is, hangt af van de reden waarom u hulp nodig hebt en van het soort ondersteuning.

Wat wordt bedoeld met persoonlijke verzorging?

Persoonlijke verzorging is hulp bij dagelijkse handelingen die te maken hebben met uw lichaam en zelfzorg. Voorbeelden zijn:

• hulp bij wassen, douchen en aankleden;
• ondersteuning bij opstaan en naar bed gaan;
• hulp bij eten en drinken;
• herinneringen of begeleiding bij dagelijkse verzorgingsroutines.

De benodigde hulp verschilt per persoon. Soms is er vooral begeleiding of structuur nodig. In andere gevallen gaat het om lichamelijke zorg of verpleegkundige handelingen.

Valt persoonlijke verzorging onder de Wmo?

De Wmo is bedoeld om mensen te ondersteunen bij zelfstandig wonen en meedoen in de samenleving. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld hulp bieden in het huishouden, begeleiding, dagbesteding of hulpmiddelen. Persoonlijke verzorging, zoals hulp bij wassen en aankleden, wordt meestal vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw) geregeld, bijvoorbeeld via wijkverpleging.

De grens is niet altijd eenvoudig. Soms maakt ondersteuning bij zelfzorg deel uit van bredere begeleiding. Welke wet van toepassing is, hangt onder meer af van uw zorgbehoefte en de aard van de hulp. De gemeente, uw zorgverzekeraar of een wijkverpleegkundige kan met u bekijken waar u terechtkunt. Bij een blijvende, intensieve zorgbehoefte kan ook de Wet langdurige zorg (Wlz) relevant zijn.

Welke ondersteuning kunt u via de Wmo aanvragen?

Als u door een beperking of gezondheidsprobleem niet goed zelfstandig kunt wonen of deelnemen aan het dagelijks leven, kunt u bij uw gemeente een Wmo-melding doen. Afhankelijk van uw persoonlijke situatie kan de gemeente onder andere kijken naar:

• begeleiding bij dagelijkse activiteiten en het aanbrengen van structuur;
• hulp bij het huishouden;
• dagbesteding of ondersteuning om sociale contacten te onderhouden;
• hulpmiddelen of aanpassingen in huis;
• vervoer of ondersteuning om buitenshuis mee te kunnen doen.

De Wmo is gericht op ondersteuning die past bij uw omstandigheden. De gemeente onderzoekt eerst wat u zelf kunt, welke hulp mensen om u heen eventueel kunnen bieden en welke professionele ondersteuning nodig is. Mantelzorg wordt daarbij besproken, maar er hoort ook aandacht te zijn voor de draagkracht van mantelzorgers.

Hoe vraagt u ondersteuning aan?

1. Neem contact op met uw gemeente. Doe een Wmo-melding bij het Wmo-loket of het sociaal wijkteam. Leg uit welke dagelijkse activiteiten lastig zijn en welke hulp u zoekt.
2. Bereid het gesprek voor. Noteer waar u tegenaan loopt, hoe vaak dit gebeurt en wat u al geprobeerd hebt. U mag iemand meenemen naar het gesprek.
3. Bespreek uw situatie. De gemeente onderzoekt samen met u welke ondersteuning passend is. U kunt vragen om een onafhankelijke cliëntondersteuner; deze ondersteuning is gratis.
4. Vraag om een besluit. Als u ondersteuning aanvraagt, ontvangt u een schriftelijk besluit. Daarin staat of u hulp krijgt en in welke vorm.

Twijfelt u of uw hulpvraag onder de Wmo of de zorgverzekering valt? Beschrijf dan zo concreet mogelijk welke handelingen moeilijk zijn en waarom. De gemeente kan aangeven of zij uw melding behandelt of dat u contact moet opnemen met uw zorgverzekeraar of een wijkverpleegkundige.

Eigen bijdrage en keuze van ondersteuning

Voor sommige Wmo-voorzieningen geldt een eigen bijdrage. De hoogte en regels kunnen afhangen van het soort ondersteuning en uw situatie. Vraag uw gemeente of het CAK welke bijdrage voor u geldt.

Ondersteuning kan soms worden geleverd in natura, bijvoorbeeld door een zorgaanbieder die met de gemeente samenwerkt. In bepaalde situaties kunt u kiezen voor een persoonsgebonden budget (pgb). Daarmee organiseert u zelf ondersteuning, maar u moet wel aan de voorwaarden voldoen en de zorg verantwoord kunnen inkopen.

Wat als u het niet eens bent met de beslissing?

Lees het besluit van de gemeente zorgvuldig door. Bent u het er niet mee eens, dan kunt u meestal binnen zes weken bezwaar maken. In het besluit staat hoe u dat doet en binnen welke termijn. U kunt hulp vragen aan een onafhankelijke cliëntondersteuner, een sociaal raadslid of juridisch adviseur.

De juiste hulp begint met een duidelijke zorgvraag

Persoonlijke verzorging wordt meestal geregeld via de Zorgverzekeringswet, terwijl de Wmo ondersteuning biedt bij zelfstandig wonen en meedoen. Omdat de regelingen soms op elkaar aansluiten, is het belangrijk om uw situatie goed te laten beoordelen. Neem contact op met uw gemeente, zorgverzekeraar of huisarts om te bespreken welke ondersteuning bij uw behoeften past.

Voordelen van Persoonlijke Verzorging WMO: Ondersteuning en Zelfstandigheid Vergroten

1. Ondersteunt zelfstandig wonen.
2. Helpt dagelijkse routines volhouden.
3. Biedt begeleiding op maat.
4. Kan mantelzorgers ontlasten.
5. Vergroot deelname aan de samenleving.
6. Brengt passende hulp in beeld.
7. Een cliëntondersteuner kan gratis helpen.

Vier nadelen van persoonlijke verzorging onder de Wmo

1. Persoonlijke verzorging valt vaak niet onder de Wmo.
2. De aanvraagprocedure kan tijd kosten.
3. De gemeente beoordeelt welke hulp nodig is.
4. Voor sommige ondersteuning geldt een eigen bijdrage.

Ondersteunt zelfstandig wonen.

Persoonlijke verzorging kan eraan bijdragen dat u zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijft wonen. Met passende hulp bij dagelijkse handelingen, zoals wassen, aankleden of opstaan, houdt u meer grip op uw eigen dag en kunt u langer in uw vertrouwde omgeving blijven. Welke ondersteuning mogelijk is en vanuit welke regeling die wordt vergoed, hangt af van uw persoonlijke situatie.

Helpt dagelijkse routines volhouden.

Persoonlijke verzorging helpt om dagelijkse routines vol te houden, ook wanneer zelfzorg door een beperking, ziekte of ouderdom lastiger wordt. Met passende ondersteuning bij bijvoorbeeld wassen, aankleden en op tijd opstaan ontstaat meer structuur in de dag. Dat kan bijdragen aan een gevoel van zelfstandigheid en welzijn. Welke hulp beschikbaar is, hangt af van uw situatie en of de ondersteuning onder de Wmo of een andere regeling valt.

Biedt begeleiding op maat.

Persoonlijke verzorging via de Wmo kan aansluiten bij wat u dagelijks nodig heeft. Samen met de gemeente bespreekt u welke handelingen lastig zijn en welke ondersteuning daarbij past. Zo kan de begeleiding worden afgestemd op uw mogelijkheden, gewoonten en doelen, met als uitgangspunt dat u zo zelfstandig mogelijk blijft.

Kan mantelzorgers ontlasten.

Persoonlijke verzorging kan mantelzorgers ontlasten doordat dagelijkse zorgtaken deels worden overgenomen door professionele hulpverleners. Zo krijgen familieleden of andere naasten meer ruimte om op adem te komen, werk en privé beter te combineren en vooral partner, kind of vriend te blijven in plaats van voortdurend zorgverlener te zijn. Welke ondersteuning mogelijk is, hangt af van de zorgvraag en de regeling die van toepassing is; de gemeente of een wijkverpleegkundige kan helpen uitzoeken waar u terechtkunt.

Vergroot deelname aan de samenleving.

Persoonlijke verzorging en passende ondersteuning via de Wmo kunnen het makkelijker maken om dagelijkse activiteiten vol te houden en eropuit te gaan. Met hulp die aansluit bij uw behoeften houdt u meer energie en ruimte over om contact te onderhouden, activiteiten te ondernemen en deel te nemen aan het sociale leven. Zo kan ondersteuning bijdragen aan meer zelfstandigheid én een grotere betrokkenheid bij de samenleving.

Brengt passende hulp in beeld.

Brengt passende hulp in beeld

Een aanvraag voor persoonlijke verzorging of Wmo-ondersteuning helpt duidelijk maken welke dagelijkse handelingen lastig zijn en welke hulp daarbij past. Door uw situatie samen met de gemeente of een zorgprofessional te bespreken, wordt gekeken naar uw mogelijkheden, behoeften en omgeving. Zo komt passende ondersteuning in beeld, bijvoorbeeld begeleiding, huishoudelijke hulp of wijkverpleging via de juiste regeling.

Een cliëntondersteuner kan gratis helpen.

Bij het aanvragen van persoonlijke verzorging of andere ondersteuning hoeft u er niet alleen voor te staan. Een onafhankelijke cliëntondersteuner kan gratis met u meedenken, uitleg geven over de Wmo en u helpen uw zorgvraag voor te bereiden. U kunt deze ondersteuner ook vragen om bij een gesprek met de gemeente aanwezig te zijn, zodat uw wensen en behoeften duidelijk aan bod komen.

Persoonlijke verzorging valt vaak niet onder de Wmo.

Persoonlijke verzorging valt vaak niet onder de Wmo, waardoor het soms onduidelijk is waar u hulp kunt aanvragen. Ondersteuning bij wassen, aankleden of andere dagelijkse zorgtaken wordt meestal geregeld via de Zorgverzekeringswet, bijvoorbeeld door wijkverpleging. Daardoor kunt u met verschillende instanties te maken krijgen en kan het langer duren voordat duidelijk is welke hulp beschikbaar is. Neem bij twijfel contact op met uw gemeente of zorgverzekeraar om te laten beoordelen welke regeling op uw situatie van toepassing is.

De aanvraagprocedure kan tijd kosten.

Een mogelijk nadeel van persoonlijke verzorging via de Wmo is dat de aanvraagprocedure tijd kan kosten. Na uw melding onderzoekt de gemeente uw situatie en bespreekt zij welke ondersteuning nodig is. Het kan daardoor even duren voordat u duidelijkheid krijgt of de hulp daadwerkelijk start. Bereid het gesprek goed voor en geef duidelijk aan welke dagelijkse handelingen niet lukken en of er sprake is van spoed.

De gemeente beoordeelt welke hulp nodig is.

Een mogelijk nadeel is dat de gemeente beoordeelt welke ondersteuning nodig is en hoeveel hulp u krijgt. Daardoor kan de uitkomst anders zijn dan u zelf verwacht, en moet u soms wachten op een gesprek of besluit. Het is daarom belangrijk om tijdens de beoordeling duidelijk uit te leggen welke dagelijkse handelingen moeilijk zijn en welke gevolgen dat heeft.

Voor sommige ondersteuning geldt een eigen bijdrage.

Een mogelijk nadeel van ondersteuning via de Wmo is dat u voor sommige voorzieningen een eigen bijdrage betaalt. Dit kan de hulp minder betaalbaar maken, zeker wanneer u al andere zorgkosten hebt. Of u moet bijdragen en hoeveel dat is, hangt af van de geldende regels en uw persoonlijke situatie. Informeer daarom vooraf bij uw gemeente of het CAK naar de mogelijke kosten.